Avtomobil Təkərlərinin Təhlükəsizliyi və Düzgün Qulluq | Yokohama

Avtomobil təkərlərinin təhlükəsizliyi: Gizli nasazlıqları necə aşkar etmək olar?

Avtomobilin ən vacib hissələrindən biri təkərlərdir. Buna baxmayaraq, bir çox sürücü təkərlərin vəziyyətinə yalnız deşildikdə, hava təzyiqi azaldıqda və ya avtomobildə qeyri-adi səs yarandıqda diqqət yetirir.

Halbuki təkərlər avtomobilin yol ilə birbaşa təmasını təmin edir, əyləcləmə məsafəsinə, idarəetməyə, sürüş komfortuna və təhlükəsizliyə təsir göstərir. Onlar həmçinin yol səthindəki nahamarlıqlardan yaranan zərbələrin bir hissəsini udur.

Təkərin vəziyyətindəki kiçik bir problem belə zamanla ciddi təhlükəyə çevrilə bilər. Buna görə də avtomobilinizin təkərlərini mütəmadi yoxlamaq, istehsal tarixini bilmək və düzgün hava təzyiqini qorumaq vacibdir.

1. Təkərin profili sürüş komfortuna necə təsir edir?

Təkərlərin hamısı eyni konstruksiyaya malik deyil. Standart profilli təkərlərlə aşağı profilli təkərlər arasında həm görünüş, həm də sürüş xüsusiyyətləri baxımından fərqlər mövcuddur.

Aşağı profilli təkərlərdə yan divar daha alçaq olur. Bu konstruksiya bəzi hallarda sükan idarəetməsinin dəqiqliyini artırmağa və avtomobilə daha idman üslublu görünüş verməyə kömək edir. Lakin yan divarın hündürlüyü azaldıqca təkərin yol nahamarlıqlarını yumşaltmaq imkanı da məhdudlaşa bilər.

Məsələn, avtomobil dərin çuxura düşdükdə təkərin yan divarı ilə disk arasındakı məsafə və təkərin deformasiyaya uğrama imkanı mühüm rol oynayır. Aşağı profilli təkərlərdə zərbə nəticəsində diskin zədələnməsi, yan divarda qabarcıq yaranması və ya təkərin deşilməsi riski arta bilər.

Standart profilli təkərlər isə bir çox gündəlik sürüş şəraitində daha yumşaq və komfortlu hərəkət təmin edə bilər.

Bununla belə, seçim yalnız profil hündürlüyünə əsaslanmamalıdır. Təkərin ölçüsü avtomobil istehsalçısının tövsiyələrinə uyğun olmalıdır. Yol şəraiti, avtomobilin çəkisi, asqı sistemi və təkərin konstruksiyası da nəticəyə təsir edir.

2. Təkərdən gələn səs həmişə podşipnik nasazlığı demək deyil

Avtomobil hərəkət edərkən arxa hissədən uğultu və ya ritmik səs eşidirsinizsə, bunun səbəbinin mütləq təkər podşipniki olduğunu düşünməyin.

Belə səslər müxtəlif problemlərdən yarana bilər:

• Təkər podşipnikinin aşınması.

• Protektorun qeyri-bərabər aşınması.

• Təkərin daxili konstruksiyasının zədələnməsi.

• Təkər balansının pozulması.

• Yanlış hava təzyiqi.

• Yol örtüyünün yaratdığı səs-küy.

Bəzən təkər xarici görünüşcə normal olur, protektor dərinliyi də kifayət qədər qalır, lakin onun daxilində zədələnmə baş verir.

Məsələn, avtomobil hərəkət edərkən sürətlə artan uğultu eşidildikdə sürücü podşipnikdən şübhələnə bilər. Lakin yeni podşipnik quraşdırıldıqdan sonra səs davam edirsə, digər ehtimallar da araşdırılmalıdır.

Təkərin protektorunda xırda çatlar, qeyri-adi deformasiya və ya qeyri-bərabər aşınma gizli problemin əlaməti ola bilər. Bəzi hallarda təkərin daxili qatları zədələnir və bu, xarici səthdə dərhal nəzərə çarpmır.

Vacib məqam: Avtomobil qaldırıcıda olarkən təkərin normal fırlanması onun yolda da problemsiz işlədiyini sübut etmir. Yük altında yaranan bəzi nasazlıqlar yalnız avtomobil hərəkət edərkən özünü göstərə bilər.

Şübhəli səs və ya deformasiya aşkar etdikdə avtomobili yoxlatdırmaq və təkərin vəziyyətini mütəxəssisə qiymətləndirmək lazımdır.

3. Təkərin protektorunda xırda çatlar nə deməkdir?

Təkərin protektorunda çatların yaranması diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Bu çatlar rezinin yaşlanması, uzunmüddətli istifadə, əlverişsiz saxlanma şəraiti və ya digər zədələyici amillərlə əlaqəli ola bilər.

Bəzən təkərin protektoru hələ kifayət qədər dərin görünür və hava təzyiqi də normal olur. Buna baxmayaraq, rezin öz elastikliyini itirə və daxili konstruksiyada zədələnmə yarana bilər.

Təkərin daxili qatlarının ayrılması və ya karkasın zədələnməsi ciddi təhlükə yarada bilər. Belə hallarda təkərin forması dəyişə, vibrasiya və səs arta, hətta hərəkət zamanı qəfil sıradan çıxma baş verə bilər.

Təkərin xarici görünüşü onun təhlükəsizliyini tam qiymətləndirmək üçün kifayət deyil. Aşağıdakı əlamətlərə diqqət yetirin:

• Protektorda və yan divarlarda çatlar.

• Yan divarda qabarcıq və ya şişkinlik.

• Protektorun qeyri-bərabər aşınması.

• Hərəkət zamanı yaranan yeni vibrasiya və uğultu.

• Təkərdə təkrarlanan hava itkisi.

Bu əlamətlərdən hər hansı biri müşahidə olunarsa, təkəri peşəkar şəkildə yoxlatdırın. Yan divarda qabarcıq və ya ciddi konstruktiv zədə varsa, avtomobili sürməyə davam etmək təhlükəli ola bilər.

4. Motosiklet təkərlərində təhlükəsizlik niyə daha vacibdir?

Motosikletlərdə təkərlərin vəziyyəti xüsusilə böyük əhəmiyyət daşıyır. Çünki motosiklet yalnız iki təkər üzərində hərəkət edir və onların hər hansı birində yaranan ciddi nasazlıq sürücünün idarəetməsini itirməsinə səbəb ola bilər.

Təkərin qəfil hava itirməsi və ya partlaması yüksək sürətdə ağır nəticələrə gətirib çıxara bilər. Bu risk xüsusilə ön və ya arxa təkərdə ciddi zədələnmə baş verdikdə artır.

Motosiklet təkərlərində istehsalçının tövsiyələrinə uyğun ölçü, yük indeksi, sürət indeksi və hava təzyiqindən istifadə etmək vacibdir.

Yeni motosiklet alarkən onun üzərindəki təkərlərin vəziyyətini də yoxlamaq lazımdır. Təkər yeni görünsə belə, istehsal qüsuru və ya zədələnmə ehtimalını tamamilə istisna etmək olmaz.

Əgər hərəkət zamanı qəfil səs, təzyiq itkisi və ya qeyri-adi davranış hiss etsəniz, sürəti təhlükəsiz şəkildə azaldın, uyğun yerdə dayanın və təkəri yoxlatdırın.

Motosiklet təkərləri ilə bağlı istehsalçı geri çağırışı və ya təhlükəsizlik xəbərdarlığı varsa, onun konkret modelə və istehsal seriyasına aid olub-olmadığını rəsmi mənbələrdən yoxlamaq lazımdır.

5. Tanınmış brend həmişə zəmanətli keyfiyyət deməkdirmi?

Michelin, Bridgestone, Continental, Goodyear və Yokohama kimi tanınmış istehsalçılar müxtəlif kateqoriyalarda avtomobil təkərləri təklif edirlər. Bununla belə, yalnız brend adına əsasən təkərin vəziyyətini və keyfiyyətini müəyyən etmək düzgün deyil.

Təkərin konkret modeli, istehsal tarixi, saxlanma şəraiti, texniki göstəriciləri və avtomobilə uyğunluğu da nəzərə alınmalıdır.

Eyni brendin müxtəlif modelləri fərqli məqsədlər üçün hazırlanır. Bir model komforta və uzunömürlülüyə, digəri idman üslublu idarəetməyə, başqa bir model isə qış şəraitində yol tutuşuna üstünlük verə bilər.

Buna görə təkər seçərkən yalnız qiymət və brendə deyil, müstəqil sınaq nəticələrinə, istehsalçının texniki məlumatlarına və təkərin istifadə məqsədinə də diqqət yetirmək lazımdır.

İstehsal ölkəsi təkərin keyfiyyətini müəyyən edirmi?

Təkərin hansı ölkədə istehsal edilməsi faydalı məlumatdır, lakin bu, keyfiyyəti təkbaşına müəyyən etmir. Müxtəlif ölkələrdə yerləşən zavodlarda eyni brendin məhsulları istehsal oluna bilər.

Keyfiyyəti qiymətləndirərkən istehsal standartları, konkret model, məhsulun saxlanması, uyğunluq sənədləri və texniki sınaqlar daha əhəmiyyətli göstəricilərdir.

Eyni zamanda, bazarda saxta, düzgün saxlanılmamış və ya uzun müddət anbar şəraitində qalmış məhsullara rast gəlmək mümkündür. Buna görə etibarlı satıcıdan alış-veriş etmək və məhsulun istehsal tarixini yoxlamaq vacibdir.

6. Təkərin istehsal tarixini necə öyrənmək olar?

Təkər alarkən istehsal tarixini yoxlamaq vacibdir. Çünki rezin zamanla yaşlanır və onun xüsusiyyətləri saxlanma şəraitindən təsirlənə bilər.

Bir çox təkərdə istehsal tarixi DOT kodunun son dörd rəqəmi ilə göstərilir. Bu rəqəmlər istehsal həftəsini və ilini bildirir.

Məsələn, son dörd rəqəm 1423 olarsa, bu, təkərin 2023-cü ilin 14-cü həftəsində istehsal edildiyini göstərir.

Başqa bir nümunə: 5125 kodu təkərin 2025-ci ilin 51-ci həftəsində istehsal edildiyini bildirir.

Bu məlumatı təkərin yan divarında axtara bilərsiniz. DOT kodunun tam yazılışı təkərin yalnız bir tərəfində ola bilər.

Təkərin istehsal tarixinin köhnə olması onun avtomatik olaraq istifadəyə yararsız olması demək deyil. Qiymətləndirmə zamanı saxlanma şəraiti, rezinin vəziyyəti, istehsalçının tövsiyələri və müvafiq təhlükəsizlik qaydaları nəzərə alınmalıdır.

Alış zamanı satıcıdan istehsal tarixini göstərməyi xahiş edin və uzun müddət saxlanılmış təkərlərin vəziyyətini diqqətlə yoxlayın.

7. Təkər təzyiqini niyə mütəmadi yoxlamaq lazımdır?

Təkər təzyiqi avtomobilin təhlükəsizliyinə, idarəetməsinə, yanacaq sərfiyyatına və təkərlərin aşınmasına təsir göstərir.

Havanın temperaturu aşağı düşdükdə təkərin daxili təzyiqi də adətən azalır. Temperatur yüksəldikdə isə təzyiq arta bilər. Buna görə mövsüm dəyişdikdə təkərləri yoxlamaq xüsusilə vacibdir.

Təzyiqi avtomobil bir neçə saat dayanmış vəziyyətdə olduqda və təkərlər soyuq ikən ölçmək daha düzgündür. Uzun məsafə qət etdikdən sonra təkərlər qızdığı üçün göstərici yüksələ bilər.

Düzgün təzyiq avtomobilin istehsalçısının tövsiyələrinə əsasən müəyyən edilməlidir. Lazımi göstəricini adətən sürücü qapısının iç tərəfindəki etiketdə, yanacaq qapağında və ya avtomobilin istifadə təlimatında tapmaq mümkündür.

Bütün avtomobillər üçün eyni təzyiq göstəricisi uyğun deyil. Buna görə başqa avtomobilin göstəricisini öz avtomobilinizə tətbiq etməyin.

Təkər təzyiqini mütəmadi yoxlamaq üçün şəxsi təzyiqölçən və ya portativ hava kompressoru saxlamaq faydalı ola bilər. Lakin hava itkisi davam edirsə, sadəcə təzyiqi artırmaq əvəzinə səbəbi müəyyənləşdirmək lazımdır.

8. Avtomobil təkərlərinə qulluq üçün əsas tövsiyələr

Təkərlərin uzun müddət təhlükəsiz və səmərəli istifadəsi üçün bir neçə sadə qaydaya əməl edin:

1. Təzyiqi mütəmadi yoxlayın. Ölçməni təkərlər soyuq ikən aparın və avtomobil istehsalçısının tövsiyələrinə əməl edin.

2. Protektoru və yan divarları yoxlayın. Çat, qabarcıq, kəsik və qeyri-bərabər aşınma əlamətlərinə diqqət yetirin.

3. İstehsal tarixini öyrənin. Təkər alarkən onun istehsal həftəsini və ilini yoxlayın.

4. Uyğun təkər seçin. Ölçü, yük indeksi və sürət indeksi avtomobilinizin tələblərinə uyğun olmalıdır.

5. Qeyri-adi səsləri nəzərə alın. Yeni vibrasiya və ya uğultu yaranarsa, səbəbi müəyyənləşdirmək üçün avtomobili yoxlatdırın.

6. Etibarlı satıcıdan alış-veriş edin. Məhsulun mənşəyi, zəmanəti və saxlanma şəraiti haqqında məlumat alın.

Avtomobil təkərləri təhlükəsizliyin ən vacib elementlərindən biridir. Onların düzgün seçilməsi və müntəzəm yoxlanılması gözlənilməz nasazlıq riskini azaltmağa, idarəetməni qorumağa və sürüş komfortunu yaxşılaşdırmağa kömək edir.

Təkər zahirən normal görünsə belə, daxilində zədələnmə ola bilər. Buna görə yalnız protektorun dərinliyinə və hava təzyiqinə güvənmək kifayət deyil. İstehsal tarixini, rezinin vəziyyətini, yan divarları və avtomobil hərəkət edərkən yaranan qeyri-adi səsləri də nəzərə almaq lazımdır.

Unutmayın: təhlükəsiz sürüş düzgün təkər seçimindən başlayır. Avtomobiliniz üçün təkər alarkən keyfiyyətə, texniki uyğunluğa və etibarlı satıcı seçiminə üstünlük verin.