Təkər Montaj və Balans Aparatı Olmadan Təkərləri Necə Quraşdırmaq və Balanslaşdırmaq Olar?

Təkərləri ev şəraitində necə dəyişmək olar? Təkər montajı və balanslaşdırma qaydaları

Avtomobil təkərlərini dəyişdirmək üçün mütləq xüsusi təkər montaj aparatına sahib olmaq lazımdırmı? Bəzi hallarda təkərləri xüsusi avadanlıq olmadan, ənənəvi əl alətlərindən istifadə etməklə də dəyişmək mümkündür. Lakin bu üsul hər təkər və disk üçün uyğun deyil və təcrübəsiz şəxslər üçün təhlükəli ola bilər.

Bu məqalədə təkərin diskdən çıxarılması, yeni təkərin quraşdırılması, hava təzyiqinin bərpası və balanslaşdırılması haqqında əsas məlumatları öyrənəcəksiniz.

1. Təkəri dəyişmək üçün hansı alətlər lazımdır?

Təkərləri əl ilə dəyişmək üçün bir sıra xüsusi alətlər tələb olunur:

• Təkər montaj lingləri (tire spoons): Təkərin diskdən çıxarılması və yeni təkərin diskə yerləşdirilməsi üçün istifadə olunur.

• Balanslaşdırma cihazı: Təkər və diskin balansını yoxlamaq üçün lazımdır. Sadə variantlardan biri qabarcıqlı balanslaşdırıcıdır.

• Hava kompressoru: Təkərin hava təzyiqini bərpa etmək və təkər bortlarının diskə düzgün oturmasına kömək etmək üçün istifadə olunur.

• Klapan nüvəsi açarı: Təkərin havasını boşaltmaq üçün klapan nüvəsini çıxarmağa imkan verir.

• Klapan quraşdırma aləti: Köhnə klapanı çıxarmaq və yenisini quraşdırmaq üçün istifadə edilir.

• Təkər üçün uyğun sürtkü: Təkər bortunun diskə daha rahat yerləşməsinə kömək edir.

Bunlardan əlavə, bəzi təkərlərdə təzyiqə nəzarət sistemi — TPMS sensoru olur. Bu sensor təkərin daxilində yerləşə bildiyindən montaj zamanı xüsusi diqqət tələb edir.

2. Hansı təkərləri evdə dəyişmək məsləhət deyil?

Bütün avtomobil təkərlərini əl alətləri ilə dəyişmək mümkün deyil. Xüsusilə aşağıdakı hallarda peşəkar təkər mərkəzinə müraciət etmək daha məqsədəuyğundur:

• Aşağı profilli təkərlər istifadə edildikdə;

• Bahalı və cızılmasına həssas disklər olduqda;

• Təkərin yan divarı sərt olduqda;

• TPMS sensorunun zədələnmə riski yüksək olduqda;

• Böyük ölçülü və ya xüsusi konstruksiyalı təkərlərlə işlədikdə.

Əl ilə montaj zamanı disk cızıla, təkərin bort hissəsi zədələnə və ya təzyiq sensoru sıradan çıxa bilər. Buna görə də bahalı disklərdə xüsusi montaj avadanlığından istifadə etmək daha düzgündür.

3. Köhnə təkəri diskdən necə çıxarmaq olar?

İlk mərhələdə təkərin havası tam boşaldılmalı və klapan nüvəsi çıxarılmalıdır. Sonra təkərin diskə sıx oturan bort hissəsi boşaldılır. Bu proses bead breaking, yəni təkər bortunun diskdən ayrılması adlanır.

Təkərin hər iki tərəfdəki bortu diskdən ayrıldıqdan sonra montaj linglərindən istifadə etməklə təkəri diskdən çıxarmaq mümkündür.

Burada vacib texniki məqam diskin drop center adlanan daxili dar hissəsidir. Təkərin bir tərəfi bu hissəyə doğru sıxıldıqda, digər tərəfin disk kənarından keçirilməsi asanlaşır.

Lakin təkərin bortunu ayırmaq üçün avtomobili domkratla qaldırıb təkərə nəzarətsiz təzyiq göstərmək təhlükəli ola bilər. Bu işi uyğun təkər avadanlığı ilə görmək daha təhlükəsizdir.

TPMS sensoru olan təkərlərdə sensorun yerləşdiyi sahəyə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Yanlış alət mövqeyi sensoru sındıra bilər.

4. Diskin və klapanın yoxlanılması

Köhnə təkər çıxarıldıqdan sonra diskin təkərlə təmas edən səthi yoxlanılmalıdır. Pas, kir, köhnə rezin qalıqları və digər çirklər hava sızmasına səbəb ola bilər.

Diskdə çat, deformasiya və ya ciddi zədə aşkar edilərsə, yeni təkəri quraşdırmazdan əvvəl mütəxəssis yoxlaması aparılmalıdır.

Klapanın da vəziyyətini yoxlamaq vacibdir. Köhnəlmiş və zədələnmiş klapan hava sızmasına səbəb ola bilər. Klapanın dəyişdirilməsi zamanı TPMS sensoru ilə uyğunluq nəzərə alınmalıdır.

5. Yeni təkəri diskə necə yerləşdirmək olar?

Yeni təkəri quraşdırmazdan əvvəl onun yan divarındakı işarələri yoxlamaq lazımdır.

• OUTSIDE: Bu işarə təkərin avtomobilin xarici tərəfinə baxmalı olduğunu göstərir.

• ROTATION: İstiqamət oxu olan təkərlər göstərilən fırlanma istiqamətinə uyğun quraşdırılmalıdır.

• Rəngli nöqtələr: Bəzi istehsalçılar təkərin balanslaşdırılmasına kömək etmək üçün rəngli işarələrdən istifadə edirlər. Bu işarələrin mənası istehsalçıdan asılı olaraq dəyişə bilər; buna görə klapanla eyniləşdirmə qaydasını bütün təkərlərə şamil etmək olmaz.

Təkər bortuna uyğun sürtkü tətbiq etmək montajı asanlaşdırır və rezinin zədələnmə riskini azaldır. İstehsalçının tövsiyə etdiyi xüsusi təkər montaj sürtküsündən istifadə edilməlidir.

Təkər diskə quraşdırıldıqdan sonra bortların düzgün oturması yoxlanılmalıdır.

6. Təkərin hava təzyiqini necə bərpa etmək olar?

Təkərin diskə quraşdırılması onun istifadəyə hazır olması demək deyil. Hər iki bortun diskə düzgün oturması və hava sızmasının olmaması təmin edilməlidir.

Bortun oturdulması zamanı sıxılmış havadan istifadə xüsusi ehtiyat tələb edir. İstehsalçının müəyyən etdiyi təzyiq hədləri aşılmamalı, təkər və disk uyğunluğu əvvəlcədən yoxlanılmalıdır. Bortun oturdulması üçün təhlükəli üsullardan, xüsusilə alışan maddələrdən istifadə edilməməlidir.

Təkərin bortu normal qaydada oturmursa, prosesi dayandırmaq və təkər mütəxəssisinə müraciət etmək lazımdır.

Bortlar düzgün oturduqdan sonra təkərin təzyiqi avtomobil istehsalçısının tövsiyə etdiyi göstəriciyə uyğunlaşdırılmalıdır. Bu göstəricini sürücü qapısının içindəki etiketdə və ya avtomobilin istifadə təlimatında tapmaq olar.

7. Təkər balanslaşdırılması nə üçün vacibdir?

Təkər və disk komplektinin çəkisi çevrə boyunca bərabər paylanmadıqda avtomobil hərəkət zamanı vibrasiya edə bilər. Balanslaşdırma bu qeyri-bərabərliyi azaltmağa kömək edir.

Balanslaşdırmanın iki əsas yanaşması var:

Statik balanslaşdırma: Təkər və diskin balanssızlığını sadə balanslaşdırıcı vasitəsilə qiymətləndirir.

Dinamik balanslaşdırma: Xüsusi elektron cihazla təkərin müxtəlif müstəvilərdəki balanssızlığını ölçür və daha dəqiq nəticə əldə etməyə imkan verir.

Qabarcıqlı balanslaşdırıcı bəzi sadə tətbiqlərdə faydalı ola bilər, lakin peşəkar təkər mərkəzindəki kompüterləşdirilmiş balanslaşdırma cihazını tam əvəz etmir. Xüsusilə yüksək sürətlərdə istifadə edilən avtomobillər üçün düzgün balanslaşdırma mühüm əhəmiyyət daşıyır.

8. Təkərlərin dəyişdirilməsindən sonra nə yoxlanılmalıdır?

Təkər dəyişdirildikdən sonra aşağıdakı yoxlamaları aparmaq vacibdir:

• Təkər təzyiqini ölçün.

• Hava sızmasının olub-olmadığını yoxlayın.

• Təkərin fırlanma istiqamətinin düzgünlüyünə əmin olun.

• Təkər və diskdə görünən zədələrin olmadığını yoxlayın.

• Təkər boltlarını avtomobil istehsalçısının müəyyən etdiyi qaydada və fırlanma momenti ilə sıxın.

• TPMS sisteminin düzgün işlədiyini yoxlayın.

• Balanslaşdırmanın peşəkar cihazla yoxlanılmasını təmin edin.

İlk hərəkətdən əvvəl bütün montaj işlərinin düzgün aparıldığına əmin olmaq lazımdır. Sürüş zamanı vibrasiya, qeyri-adi səs və ya təzyiq itkisi müşahidə edilərsə, avtomobili təhlükəsiz yerdə saxlayaraq təkərləri yoxlatdırın.

Təkərləri ev şəraitində dəyişmək bəzi hallarda mümkün olsa da, bu iş düzgün alətlər, texniki bilik və təhlükəsizlik tədbirləri tələb edir. Xüsusilə aşağı profilli təkərlər, bahalı disklər və TPMS sensorları ilə işləyərkən peşəkar montaj xidmətinə üstünlük vermək daha məqsədəuyğundur.

Yadda saxlayın ki, düzgün quraşdırılmış və balanslaşdırılmış təkərlər avtomobilin idarəetməsinə, sürüş komfortuna və yol təhlükəsizliyinə birbaşa təsir edir.