Sakit və komfortlu yay təkəri alarkən edilən 5 səhv
Sakit və komfortlu yay təkəri almaq istəyirsiniz? Elə səhvlər var ki, onların fərqində belə olmaya bilərsiniz. Nəticədə yeni aldığınız təkərlər gözlədiyinizdən daha çox səs yarada, sürüş komfortunu azalda bilər. Gəlin, səssiz yay təkəri seçərkən nələrə diqqət etməli olduğumuza baxaq.
Salam, dostlar! Bəzən sürücülər belə şikayət edirlər: “İki il əvvəl yeni yay təkərləri almışdım, amma indi sanki bərkiyib. Avtomobili idarə etmək əvvəlki kimi rahat deyil, təkərlər yolda çox səs yaradır”.
Digər sürücülər isə yeni təkər alıb avtomobilə quraşdırdıqdan sonra əvvəlki təkərlərlə yeni təkərlər arasındakı səs fərqinə təəccüblənirlər.
Bəs bunun səbəbi nədir?
Əvvəlcə bir məqamı qeyd edək: yay təkərləri yüksək temperaturda işləmək, isti asfaltla təmasda olmaq və aşınmaya davam gətirmək üçün hazırlanır. Buna görə onların rezin qarışığı və konstruksiyası qış təkərlərindən fərqlənir. Qış təkərlərində səs-küyə protektorun quruluşu və şinli modellərdə metal şiplər təsir edə bilər. Şipsiz qış təkərləri isə müəyyən şəraitdə kifayət qədər sakit və komfortlu ola bilər.
Bəs mümkün qədər səssiz və komfortlu yay təkəri seçmək üçün hansı səhvlərdən qaçmaq lazımdır?
5-ci səhv: Təkərin istehsal tarixinə diqqət yetirməmək
Təkər seçərkən ən vacib məqamlardan biri onun istehsal tarixidir. Bəzi sürücülər hesab edirlər ki, təkər düzgün saxlanılıbsa, üç, beş və ya daha çox il əvvəl istehsal edilməsi əhəmiyyət daşımır.
Düzgün saxlama təkərin vəziyyətini qorumağa kömək edir. Bununla belə, rezin zaman keçdikcə yaşlana və öz xüsusiyyətlərini dəyişə bilər. İstilik, günəş işığı, ozon, rütubət və saxlanma şəraiti bu prosesə təsir göstərir.
Təkərin yaşlanması onun elastikliyinə, yol tutuşuna və bəzi hallarda səs-küy xüsusiyyətlərinə də təsir edə bilər. Lakin bu dəyişikliklərin sürəti bütün təkərlərdə eyni deyil. Buna görə təkərin üç və ya beş il saxlanılması onun mütləq şəkildə müəyyən faizlə bərkiməsi və ya daha çox səs yaratması demək deyil.
Əgər əsas məqsədiniz səssiz və komfortlu sürüşdürsə, mümkün olduqda daha yeni istehsal tarixli, düzgün şəraitdə saxlanılmış təkərə üstünlük verin. Bununla yanaşı, yalnız istehsal tarixinə əsasən qərar verməyin. Təkərin vəziyyəti, saxlanma şəraiti, texniki göstəriciləri və istehsalçının tövsiyələri də vacibdir.
Təkərin istehsal tarixini onun yan divarında göstərilən DOT kodu vasitəsilə müəyyən etmək mümkündür. Adətən kodun son dörd rəqəmi istehsal həftəsini və ilini göstərir.
4-cü səhv: Yalnız qiymətə görə təkər seçmək
Təkər alarkən ən ucuz variantı seçmək ilk baxışda sərfəli görünə bilər. Xüsusilə kiçik diametrli, məsələn, R14, R15 və ya R16 ölçülü təkərlər alarkən sürücülər daha ucuz modellərə üstünlük verə bilərlər.
Əlbəttə, yüksək qiymət həmişə daha yaxşı keyfiyyət demək deyil. Tanınmış markaların qiymətinə brend, araşdırma, texnologiya və istehsal xərcləri də təsir edə bilər. Bununla belə, bəzi premium modellərdə daha mürəkkəb rezin qarışıqları, xüsusi protektor konstruksiyaları və səs-küyü azaltmağa yönəlmiş texnologiyalar tətbiq olunur.
Təkərin komfortuna bir neçə amil təsir edir:
-
Rezin qarışığının tərkibi və elastikliyi
-
Protektorun forması və bloklarının düzülüşü
-
Təkərin karkas və yan divar konstruksiyası
-
Səs-küyü azaltmaq üçün istifadə olunan texnologiyalar
-
Təkərin avtomobilə və yol şəraitinə uyğunluğu
Buna görə də daha bahalı təkər bəzi hallarda daha yaxşı komfort, idarəetmə və yol tutuşu təklif edə bilər. Lakin bütün bahalı modellərin səssiz, bütün büdcə modellərinin isə səsli olduğunu düşünmək düzgün deyil.
Ən yaxşı yanaşma eyni ölçüdə olan təkərlərin texniki göstəricilərini və müstəqil sınaq nəticələrini müqayisə etməkdir. Büdcəniz imkan verirsə, yalnız qiyməti deyil, təhlükəsizlik və komfort göstəricilərini də nəzərə alın.
3-cü səhv: Təkərin səs-küy göstəricisini yoxlamamaq
Əgər sizin üçün sakit sürüş vacibdirsə, təkərin səs-küy göstəricisini mütləq yoxlayın.
Bir çox təkərin üzərində və ya məhsul məlumatlarında xarici yuvarlanma səs-küyü desibellə (dB) göstərilir. Bu göstərici təkərin yol ilə təmasından yaranan xarici səsi ölçür.
Avropa təkər etiketlərində göstərilən xarici səs-küy səviyyəsi avtomobil salonunda eşidilən səs-küylə eyni deyil. Salondakı səsə avtomobilin səs izolyasiyası, asqı sistemi, asfaltın vəziyyəti, sürət və digər amillər də təsir edir.
Ümumiyyətlə, eyni şəraitdə ölçülmüş iki təkər arasında desibel göstəricisi aşağı olan model xarici səs-küy baxımından üstün ola bilər. Ancaq təkcə bu rəqəmə əsasən avtomobilin salonunda hansı təkərin daha səssiz olacağını dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil.
Təkər alarkən aşağıdakı məqamlara diqqət yetirin:
-
Məhsulun texniki məlumatlarında göstərilən səs-küy səviyyəsi
-
Müstəqil testlərdə səs-küy və komfort nəticələri
-
Sürücülərin real istifadə təcrübəsi
-
Təkərin sizin avtomobiliniz üçün nəzərdə tutulmuş ölçüsü
Əgər mağazada səs-küy göstəricisi təqdim edilmirsə, istehsalçının rəsmi saytında və ya etibarlı təkər kataloqlarında həmin modelin məlumatlarını axtarın.
2-ci səhv: Protektorun naxışını və hündürlüyünü nəzərə almamaq
Protektorun naxışı təkərin səs-küyünə, yaş yolda yol tutuşuna və suyu kənarlaşdırma qabiliyyətinə təsir göstərən əsas amillərdəndir.
Yay təkərlərində əsasən üç növ protektor naxışı ilə rastlaşırıq:
1. Simmetrik protektor
Protektorun daxili və xarici hissələri oxşar naxışa malik olur. Bu tip təkərlər gündəlik istifadə üçün geniş yayılıb. Lakin səs-küy səviyyəsi yalnız naxışın simmetrik olmasından asılı deyil.
2. İstiqamətli protektor
Protektorun naxışı müəyyən hərəkət istiqamətinə uyğun hazırlanır. Bu konstruksiya suyun təkərin təmas sahəsindən kənarlaşdırılmasına kömək edə bilər. Bununla belə, səs-küy səviyyəsi konkret modelin dizaynından asılıdır.
3. Asimmetrik protektor
Protektorun daxili və xarici hissələrində fərqli naxış elementləri olur. Belə konstruksiya yaş yolda suyun kənarlaşdırılması, quru yolda idarəetmə və digər xüsusiyyətlər arasında balans yaratmaq üçün istifadə edilə bilər.
Asimmetrik protektorlu bütün təkərlərin mütləq daha səssiz olduğunu söyləmək olmaz. Ən uyğun seçim üçün konkret təkərin sınaq nəticələrini və istehsalçı məlumatlarını yoxlamaq lazımdır.
Protektorun hündürlüyü komforta necə təsir edir?
Təkərin ölçüsü də sürüş komfortunda mühüm rol oynayır. Məsələn, eyni avtomobil üçün istehsalçı tərəfindən icazə verilən müxtəlif disk ölçüləri ola bilər.
Disk diametri böyüdükdə və ümumi təkər diametri eyni saxlanıldıqda, adətən daha aşağı profilli təkərdən istifadə olunur. Belə təkərlərin yan divarı daha alçaq olur və yolun nahamarlıqlarını udmaq qabiliyyəti bəzi hallarda azalır.
Aşağı profilli təkərlər daha dəqiq idarəetmə hissi verə bilər, lakin sərt yol səthində komfortu azalda və çuxurlardan zədələnmə riskini artıra bilər. Bununla belə, nəticə təkərin konstruksiyasından, təzyiqindən, avtomobilin asqı sistemindən və yol şəraitindən də asılıdır.
Buna görə daha böyük disk seçərkən yalnız avtomobilin görünüşünü deyil, komfortu və təkərin zədələnmə riskini də nəzərə alın. İstehsalçının tövsiyə etdiyi ölçülərdən kənara çıxmayın.
1-ci səhv: Protektor elementlərinin yaratdığı səs rezonansını nəzərə almamaq
Təkərin səs-küyünə protektor bloklarının və kanallarının düzülüşü də təsir edir. Təkər fırlandıqca protektor elementləri yol səthi ilə ardıcıl təmas edir və müəyyən tezliklərdə səs yarada bilər.
Bəzi istehsalçılar bu təsiri azaltmaq üçün protektor bloklarının ölçülərini və düzülüşünü dəyişir, müxtəlif addımlı naxışlardan istifadə edirlər. Belə dizaynlar təkərin yaratdığı səsin müəyyən tezliklərdə təkrarlanmasını və nəzərə çarpan rezonansın yaranmasını azaltmağa kömək edə bilər.
Təkərin yan divarındakı yazılara və ya naxışın ümumi görünüşünə baxmaqla onun səssizliyini dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil. Əsas məsələ protektorun necə layihələndirilməsi və bütün təkərin real şəraitdə necə işləməsidir.
Ona görə də səssiz yay təkəri axtararkən səs-küy testlərinə, istehsalçının texniki məlumatlarına və real istifadə rəylərinə diqqət yetirin. Təkərin yalnız görünüşünə əsaslanaraq qərar verməyin.
Sakit və komfortlu yay təkərini necə seçmək olar?
Səssiz və komfortlu yay təkəri seçmək üçün yalnız markaya və qiymətə baxmaq kifayət deyil. İstehsal tarixi, rezin qarışığının xüsusiyyətləri, xarici səs-küy göstəricisi, protektorun quruluşu və təkərin profili də nəzərə alınmalıdır.
Satın almadan əvvəl avtomobiliniz üçün uyğun ölçünü müəyyənləşdirin, istehsalçının tövsiyələrini yoxlayın və mümkün olduqda eyni ölçülü modellərin müstəqil sınaq nəticələrini müqayisə edin.
Unutmayın: ən səssiz təkər mütləq bütün digər göstəricilər üzrə ən yaxşı təkər deyil. Əsas məqsəd komfort, təhlükəsizlik, yol tutuşu və davamlılıq arasında avtomobilinizə uyğun balans tapmaqdır.
1. Ən səssiz yay təkərini necə seçmək olar?
Səssiz yay təkəri seçərkən xarici yuvarlanma səs-küyü göstəricisini, müstəqil sınaq nəticələrini və istifadəçi rəylərini müqayisə edin. Təkərin ölçüsü, protektor naxışı və avtomobilin səs izolyasiyası da komforta təsir edir.
2. Təkərin istehsal tarixi onun səs-küyünə təsir edirmi?
Bəli, zamanla rezin qarışığı yaşlana və xüsusiyyətlərini dəyişə bilər. Bu dəyişikliklər təkərin elastikliyinə və sürüş xüsusiyyətlərinə təsir göstərə bilər. Buna görə düzgün saxlanılmış, daha yeni istehsal tarixli təkər seçmək məqsədəuyğundur.
3. Hansı protektor naxışı daha səssizdir?
Simmetrik, istiqamətli və asimmetrik protektorların hər birinin fərqli xüsusiyyətləri var. Səs-küy səviyyəsi yalnız naxış növündən asılı deyil; protektor bloklarının ölçüsü, düzülüşü və təkərin konstruksiyası da rol oynayır. Konkret modelin sınaq nəticələrini yoxlamaq daha doğrudur.
4. Böyük diametrli disklər təkər komfortuna təsir edirmi?
Bəli. Daha böyük disk və aşağı profilli təkər bəzi hallarda yol nahamarlıqlarının daha çox hiss edilməsinə və komfortun azalmasına səbəb ola bilər. Disk və təkər ölçüsünü seçərkən avtomobil istehsalçısının tövsiyələrinə əməl etmək vacibdir.